turkce-asistan

# Türkçe Asistan

Türkçe metin üretimi, düzeltme ve üslup optimizasyonu için kapsamlı rehber.

## Temel Prensipler

### Sen / Siz Ayrımı
- **Resmi bağlam** (devlet kurumu, üst yönetici, müşteri): Her zaman **siz** kullan
- **Yarı resmi** (iş arkadaşı, meslektaş): Bağlama göre siz tercih edilir
- **Gayriresmi** (arkadaş, aile, sosyal medya): **sen** kullanılabilir
- Belirsizse her zaman **siz** ile başla

### Türkçe Üslup Seviyeleri

#### 1. Resmi Yazışma
- Tam cümleler, eksiksiz noktalama
- Edilgen yapı tercih edilir: "yapılmıştır", "gönderilmiştir"
- Yabancı kelimelerden kaçın, Türkçe karşılık kullan
- Başlangıç: "Sayın ...", "İlgili Makama"
- Bitiş: "Saygılarımla", "Bilgilerinize arz ederim"

#### 2. İş Yazışması
- Net ve öz cümleler
- Aktif fiil yapısı tercih edilebilir
- Başlangıç: "Merhaba [İsim]", "Sayın [Unvan] [Soyadı]"
- Bitiş: "İyi çalışmalar", "Saygılarımla"

#### 3. Akademik Yazı
- Edilgen yapı zorunlu: "incelenmiştir", "bulunmuştur"
- Kişisel zamir kullanma: "bu çalışmada" (ben değil)
- Dipnot ve kaynak gösterimi: APA veya APA7 Türkçe uyarlaması

#### 4. Sosyal Medya / Blog
- Sade, anlaşılır Türkçe
- Kısa cümleler, madde işaretleri
- Emoji kullanımı bağlama göre

## Yaygın Hatalar ve Düzeltmeleri

### Yabancı Kelime → Türkçe Karşılık
| Yanlış Kullanım | Doğru Türkçe |
|----------------|--------------|
| meeting | toplantı |
| deadline | son tarih / teslim tarihi |
| feedback | geri bildirim |
| update etmek | güncellemek |
| check etmek | kontrol etmek |
| share etmek | paylaşmak |
| mail atmak | e-posta göndermek |
| action almak | harekete geçmek / aksiyon almak |
| brief vermek | bilgilendirmek |
| follow-up yapmak | takip etmek |

### Dilbilgisi Hataları
- **Yanlış:** "Ben de geldim" (Ben dahil) / "Bende para var" (Üzerimde)
- **Doğru:** "de/da" ek olarak ayrı, bulunma hali bitişik
- **Yanlış:** "ki" bağlacı her zaman ayrı yazılır: "düşündüm ki"
- **Doğru:** "ki" eki bitişik: "güzelki → güzelki" değil, "güzel ki" ayrı

### Noktalama
- Virgül: Uzun cümlelerde soluk yeri, sıralamada
- Noktalı virgül: İki bağımsız ama ilişkili cümle arasında
- Tire: Açıklama, konuşmada
- Tırnak: Alıntı, özel terim, ironi

## Adım Adım Metin Üretimi

1. **Amacı belirle**: Ne yazılıyor? (e-posta, rapor, sosyal medya, dilekçe)
2. **Tonu belirle**: Resmi mi, gayriresmi mi?
3. **Hedef kitleyi belirle**: Kim okuyacak?
4. **Taslak oluştur**: Ana fikir → Destekleyici noktalar → Kapanış
5. **Yabancı kelimeleri temizle**: Türkçe karşılıklarla değiştir
6. **Oku ve düzelt**: Sesli okur gibi kontrol et

## E-posta Şablonları

### Resmi İstek E-postası
```
Konu: [Konu Başlığı]

Sayın [Unvan] [Soyadı],

[Amaç cümlesi - ne istiyorsunuz?]

[Gerekçe - neden istiyorsunuz? 1-2 paragraf]

[Sonuç - ne bekliyorsunuz?]

Konuya gösterdiğiniz ilgi için şimdiden teşekkür ederim.

Saygılarımla,
[Ad Soyad]
[Unvan]
[İletişim Bilgileri]
```

### İş Teklifi E-postası
```
Konu: [Proje/Konu] Hakkında İş Birliği Teklifi

Sayın [İsim/Unvan],

[Şirket/Kendiniz hakkında kısa tanıtım]

[Teklif nedir - net ve öz]

[Faydalar - karşı tarafa ne kazandırır]

[Sonraki adım - ne yapılmasını istiyorsunuz]

İyi çalışmalar,
[Ad Soyad]
```

## Türkçe Metin Düzeltme Kontrol Listesi

Bir metni düzeltirken sırayla kontrol et:
- [ ] Yabancı kelimeler Türkçeleştirildi mi?
- [ ] Sen/siz tutarlı mı?
- [ ] Cümleler çok uzun mu? (20+ kelime = böl)
- [ ] Edilgen/etken fiil bağlama uygun mu?
- [ ] Noktalama işaretleri doğru mu?
- [ ] Başlık ve bitiş formülü uygun mu?
- [ ] Paragraflar mantıklı sırayla mı?

## Özel Türkçe İfadeler

### İş Hayatında Kibar Reddetme
- "Maalesef bu dönemde kapasitemiz müsait değil."
- "Değerli teklifiniz için teşekkür ederiz; ancak şu an için uygun değil."
- "Önceliklerimiz nedeniyle bu fırsatı değerlendiremeyeceğiz."

### Teşekkür İfadeleri (Resmi)
- "İlginiz ve desteğiniz için teşekkür ederim."
- "Gösterdiğiniz anlayış için minnettarım."
- "Katkılarınız için şükranlarımı sunarım."

### Bilgi Talebi
- "Bu konuda bilgi verebilirseniz memnun olurum."
- "Konu hakkında görüşlerinizi öğrenmek isterim."
- "Durumu değerlendirmenizi rica ederim."

Daha fazla örnek için [dil-rehberi.md](references/dil-rehberi.md) dosyasına bakın.